ย้อนอดีต ร.ศ. ๑๒๔ ที่เมืองมัลลิกา – กาญจนบุรี

เมืองมัลลิกา ร.ศ. 124 ย้อนยุคสยาม

ในบรรดาแหล่งท่องเที่ยวที่จำลองสถานที่และบรรยากาศสมัยโบราณของไทย นอกจากเมืองโบราณที่จังหวัดสมุทรปราการแล้ว “เมืองมัลลิกา ร.ศ. ๑๒๔ ” ที่กาญจนบุรีก็เป็นอีกแห่งหนึ่งที่ได้รับความนิยมและมีชื่อเสียงอย่างมาก

สถานที่ท่องเที่ยวลักษณะนี้ส่วนใหญ่มักจะดำเนินงานด้วยความยากลำบาก เพราะมีค่าใช้จ่ายและต้นทุนการดูแลรักษาสถานที่ค่อนข้างสูง ทำให้หลายแห่งไม่สามารถทำกำไรได้มากนัก ทริปไปเที่ยวกาญจนบุรีครั้งก่อนของเราได้มีโอกาสไปเยี่ยมชมเมืองมัลลิกา แล้วเกิดความประทับใจอย่างมาก จึงอยากนำประสบการณ์นี้มาแบ่งปันให้เพื่อนๆ รู้จัก เพื่อเป็นส่วนหนึ่งในการส่งเสริมและสนับสนุนให้แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ศิลปะวัฒนธรรมไทยแบบนี้ยังคงอยู่คู่กับเราไปได้อีกนานๆ

เมืองมัลลิกา ตั้งอยู่ที่ตำบลสิงห์ อำเภอไทรโยค ประมาณกิโลเมตรที่ 15 ของทางหลวงหมายเลข 323 เส้นทางสายกาญจนบุรี-ไทรโยค เป็นโครงการที่ริเริ่มดำเนินงานโดยนักธุรกิจชาวกาญจนบุรี ด้วยเจตนาที่จะจำลองให้เป็นเมืองโบราณย้อนยุค แสดงถึงวิถีชีวิตของชาวสยามในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ในยุค ร.ศ. 124

ความเป็นมาของเมืองมัลลิกา

ในอดีตสมัยที่ไทยยังคงมีระบบทาสอยู่ เคยมีการประมาณกันว่าประชากรทั้งประเทศมีทาสเป็นจำนวนถึงกว่าหนึ่งในสาม เพราะเมื่อพ่อแม่เป็นทาส ลูกที่เกิดจากพวกเขาก็ต้องตกเป็นทาสต่อๆ กันไป ทาสจะต้องหาเงินมาไถ่ตัวเอง มิฉะนั้นก็จะต้องเป็นทาสไปตลอดชีวิต ตามกฎหมายในสมัยนั้นถือว่าพวกเขายังคงมีค่าตัวอยู่

จนกระทั่งในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้มีการประกาศเลิกทาสอย่างเป็นทางการ โดยการออก “พระราชบัญญัติเลิกทาส” ในปี ร.ศ. 124 (พ.ศ. 2448) ซึ่งเป็นคุณูปการอันยิ่งใหญ่ที่ส่งผลดีถึงบรรพบุรุษของชาวสยามในยุคปัจจุบัน

เมืองมัลลิกา ร.ศ. 124 ถือกำเนิดขึ้นมาเพื่อย้อนรอยอดีตแห่งความทรงจำของสยามประเทศแห่งลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ที่มีความเป็นเอกลักษณ์ ความวิจิตรบรรจง และความสงบร่มเย็น ภายใต้พระบรมโพธิสมภารแห่งสมเด็จพระปิยมหาราช

สำหรับคำว่า “ร.ศ.” นั้น คือคำย่อของ “รัตนโกสินทร์ศก” หรือ “รัตนโกสินทร์ศักราช” ถูกกำหนดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 โดยเริ่มนับจากปีที่มีการสถาปนากรุงเทพมหานครเป็นเมืองหลวง คือ พ.ศ. 2325 นับเป็นรัตนโกสินทร์ศก 1 (ร.ศ. 1) ในขณะที่ทางพระพุทธศาสนายังคงใช้พุทธศักราช (พ.ศ.) ตามธรรมเนียมที่ใช้กันมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา

ชมเมืองมัลลิกา

พื้นที่ของเมืองมัลลิกามีขนาดพอประมาณ ประกอบด้วยอาคารบ้านเรือนที่จำลองรูปแบบยุคสมัย ร.ศ. 124 อย่างครบถ้วน ตั้งแต่เรือนชาวบ้านธรรมดา เรือนคหบดีผู้มั่งคั่ง เรือนหมู่ เรือนแพ ไปจนถึงย่านการค้าโบราณ นักท่องเที่ยวสามารถเดินเที่ยวชมทุกจุดได้อย่างสบาย ไม่ลำบากเลย

เจ้าหน้าที่และพนักงานส่วนใหญ่เป็นชาวบ้านในท้องถิ่น ทุกคนแต่งตัวสอดคล้องกับบรรยากาศสมัยโบราณ รวมถึงใช้สไตล์ภาษาและการพูดจาที่เข้ากับยุคนั้น ทำให้เรารู้สึกเหมือนย้อนเวลากลับไปอยู่ในเมืองสยามสมัยก่อนอย่างแท้จริง

ราคาค่าบัตรเข้าชม ผู้ใหญ่ 240 บาท เด็กและผู้สูงอายุ 120 บาท นอกจากนี้ยังมีบัตรชุดพิเศษหลายแบบ ที่รวมค่าเข้าชม ค่าเช่าชุดไทย และบุฟเฟ่ต์อาหารไทยโบราณไว้ด้วยกัน สามารถตรวจสอบโปรโมชั่นและจองออนไลน์ได้ที่ เว็บไซต์ของเมืองมัลลิกา

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่นิยมแต่งชุดไทยเพื่อให้เข้ากับบรรยากาศ ผู้หญิงนิยมใส่ผ้าสไบคู่กับโจงกระเบน ส่วนผู้ชายจะใส่เสื้อราชปะแตนกับโจงกระเบน สามารถเตรียมชุดมาเอง หรือไปเช่าที่ร้านบริเวณด้านหน้าประตูทางเข้าก็สะดวกมาก

ที่ทางเข้าหลักยังมีบริการรถลากสองล้อ ที่สมัยก่อนเรียกกันว่า “รถเจ๊ก” เพราะคนลากส่วนใหญ่เป็นชาวจีนที่อพยพเข้ามาในยุคนั้น

ระหว่างทางคนลากจะอธิบายข้อมูลสถานที่ให้ฟัง หยุดจอดให้ถ่ายรูปตามจุดสวยๆ แถมยังเป็นช่างภาพฝีมือดีช่วยถ่ายภาพหมู่ให้เราด้วย ^^

จุดท่องเที่ยวเด่นๆ ภายในเมืองมัลลิกา

‌เรือนแพ‌

ในสมัยโบราณ การเดินทางสัญจรส่วนใหญ่ของคนไทยจะอาศัยแม่น้ำลำคลองเป็นหลัก เพราะถนนหนทางยังไม่ได้รับการพัฒนาให้ครอบคลุมมากนัก ร้านค้าและร้านขายของต่างๆ จึงนิยมตั้งเรือนแพตามริมน้ำ เพื่อความสะดวกในการขนส่งสินค้าและต้อนรับลูกค้าที่เดินทางมาทางเรือ

‌สถานีรถเจ๊ก

‌รถลากจะพาเราส่งลงที่สถานีรถเจ๊ก ซึ่งตั้งอยู่ที่มุมซ้ายมือ ด้านในสุดของพื้นที่เมืองมัลลิกา

แบ้งค์สยามกัมมาจล สาขาปลายสวน

ที่นี่มีธนาคารจำลอง “แบ้งค์สยามกัมมาจล สาขาปลายสวน” ให้เราได้สัมผัสประสบการณ์แลกเปลี่ยนเงินตราโบราณ คือ เหรียญสตางค์หรือที่เรียกกันว่า “เงินรู” ซึ่งเคยใช้กันอย่างแพร่หลายตั้งแต่สมัยอยุธยาจนถึงสุโขทัย เพื่อนำไปใช้ซื้ออาหาร เครื่องดื่ม และขนมไทยโบราณภายในเมืองได้จริง โดยอัตราการแลกเปลี่ยนคือ 1 สตางค์ เท่ากับ 5 บาทไทยในปัจจุบัน

โรงครัว

ใกล้กับเเบ้งค์สยามกัมมาจล คือ โรงครัว อันประกอบด้วย โรงสีข้าว ยุ้งข้าว โรงครัวเตรียม โรงครัวปรุงฯลฯ

มีการแสดงวิธีการฝัดข้าว สีข้าว ตำข้าว พร้อมทั้งการหุงข้าวเตากระทะใบบัว แม่ครัวในโรงครัวนั้นต้องทำอาหารเลี้ยงบ่าวไพร่จำนวนมาก และประกอบอาหารคาวหวาน เพื่อรับรองแขกเหรื่อ โดยเป็นการประกอบอาหารด้วยเตาถ่านทั้งสิ้น

ปลายสวนพระยา

เป็นบรรยากาศบ้านสวนโบราณ ซึ่งปลูกพืชผักผลไม้ต่างๆไว้ บรรยากาศน่าอยู่

ลานมะลิ

คำว่า มัลลิกา ตามพจนานุกรมไทยแปลว่ามะลิ ในประเทศไทยมีมะลิมากกว่าร้อยชนิด ที่บริเวณนี้จึงได้มีการรวบรวมมะลิพันธุ์ต่างๆมาไว้ให้ชมกัน

เรือนคหบดี

เป็นเรือนคนมีฐานะ จึงมีพื้นที่กว้างขวางและใหญ่โตกว่าเรือนของชาวบ้านทั่วไปที่เรียกกันว่า เรือนเดี่ยว

🌳🪾☘️🌻🌺

เรือนหมู่

เป็นเรือนสำหรับแขกบ้านเเขกเมืองของคหบดีไทย ซึ่งอาจเป็นขุนนางผู้ทรงศักดิ์ หรือคหบดีผู้มั่งคั่งในสมัยนั้น เรือนหมู่นั้นนิยมมีคณะนาฏศิลป์เป็นของตนเอง

ในแต่ละวัน จะมีการเเสดงศิลปะรำไทยให้นักท่องเที่ยวได้ชมที่เรือนหมู่นี้ด้วย

ย่านการค้า

เป็นหมู่อาคารที่จำลองร้านค้าต่างๆในสมัยนั้น ซึ่งมีทั้งอาหารคาวหวานและขนมไทยโบราณต่างๆ ที่ปัจจุบันอาจหาทานได้ยาก นักท่องเที่ยวสามารถใช้เงินรูที่แลกมาในการจับจ่ายใช้สอยได้ที่นี่

หอชมเมือง

จำลองมาจากหอคอยคุก ซึ่งเป็นหอคอยที่ใช้สำหรับตรวจตราป้องกันมิให้นักโทษหลบหนี นักท่องเที่ยวสามารถเดินขึ้นไปชมทัศนียภาพของเมืองมัลลิกาอันสวยงามได้

วิวจากบนยอดหอคอย

สะพานหัน

ชื่อนี้ถูกใช้เรียกตามลักษณะของตัวสะพานที่สมัยก่อนนั้นจะเป็นไม้แผ่นเดียวพาดข้ามคลอง ปลายข้างหนึ่งตรึงแน่นกับที่ ส่วนอีกข้างจะไม่ตอกติด สามารถจับหันไปมาได้เพื่อให้เรือแล่นผ่านได้

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 โปรดเกล้าฯ ให้สร้างใหม่เป็นสะพานโครงเหล็กพื้นไม้ จนถึงสมัยรัชกาลที่ 5 ได้เปลี่ยนทำเป็นแบบสะพานริอัลโตที่นครเวนิซ และที่ปองเตเวกคิโอ เมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี คือเป็นสะพานไม้โค้งกว้าง สองฟากสะพานมีห้องแถวเล็กๆ ให้ขายของ ส่วนตรงกลางเป็นทางเดิน ซึ่งสะพานนี้ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 ชอบเสด็จประพาสเพื่อซื้อผลไม้แห้งที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ เช่นลูกพลับแห้ง และผลไม้แห้งต่างๆ นานาชนิด

ห้องเล่าเรื่อง

คืออาคารที่มีข้อมูล ภาพถ่าย และสิ่งของในครั้งอดีตจัดเเสดงให้ได้ศึกษาและชม

บทส่งท้าย

เมืองมัลลิกาอาจไม่ได้ยิ่งใหญ่และสมบูรณ์แบบ แต่เราก็สัมผัสได้ถึงความตั้งใจและความพยายามในการถ่ายทอดเอกลักษณ์ วัฒนธรรม วิถีชีวิต และความเป็นไทยที่มีมาเเต่ครั้งอดีตไว้ให้อนุชนรุ่นปัจจุบันได้สัมผัสและเรียนรู้

\O.O/